Derya Özgül

İsviçre’de malulen emeklilik ve işleyişi

derya ozgul, www.haberpodium.ch

Derya Özgül, LL.M.

Hukukçu

[email protected]

www.adconsultancy.ch

 

 

İsviçre’de 1960 yılından bu yana var olan bir sigorta türü olan Malulen Emeklilik Sigortası, birçok kez revizyonlardan geçirilip değiştirilirken, birkaç yıldır sabit duruyor gibi. Son revizyonlardan sonra, prensip olarak malulen emeklileri daha çok iş hayatına dahil etme gibi bir politika yürütülüyor. Ödeneklerin ise en son aşamada yapıldığı görülüyor. Bu konuda en çok yöneltilen sorulardan biri; “Malulen emeklilik hakkım var mı?“ şeklinde.

Evet, İsviçre’de yaşayan veya çalışan her bireyin malulen emeklilik hakkı bulunuyor. Ayrıca yurtdışında ikâmet eden İsviçre veya Avrupa Birliği ülkeleri vatandaşları, İsviçre’de sigorta primi ödedikleri takdirde bu emeklilik hakkından yararlanabiliyorlar.

Sigorta primlerini en az üç yıl ödeyen bir kişi, sağlık nedenlerinden dolayı yaptığı işi (ücretli olması şart değil) kısmen veya tamamen yapamıyorsa ya da engelleniyorsa, kişinin ödenek alma hakkı bulunuyor. Bu engelin fiziksel, psikolojik veya zihinsel olması fark teşkil etmediği gibi, engelin doğuştan ya da sonradan oluşması da fark etmiyor.

Engelli bir insanın kendi geçimini kısmen veya tamamen kendisinin karşılaması ve böylelikle kendi gücüyle bağımsız bir şekilde geçinmesi günümüzün asıl hedefi. Bunu teşvik edecek olan birçok program bulunuyor. Sağlık sorunlarını önlemek veya sorunlara erken müdahale etmek en önemli konular iken, iş hayatına uyumu yeniden sağlamak amacı ile, rehabilitasyon önlemleri de alınabiliyor.

Isvicre'de malulen emeklilik

Malulen emeklilik hakkı ve ödenekler

Malulen emeklilik hakkı, önce erken müdahale, daha sonra da rehabilitasyon önlemleri ile istenen sonuçlara varılmazsa ortaya çıkıyor. Uygulama, bir yıl boyunca en az % 40 iş göremez (doktor raporu ile) olunduktan sonra, ikinci yılda en az % 40 iş görürü (sigorta raporu) öngörüyor. Ödenekler ise, en az % 40 engellilik durumunda yapılıyor. % 40 emeklilik durumunda, kişiye normal emeklilik maaşının % 25’ine denk gelen bir ödeme yapılıyor.

% 50 engelde, % 50 ödenek, % 60 engelde, % 75 ödenek, en az yüzde 70 engelde ise % 100 ödenek alınabiliyor. Burada, normal şartlarda çalışılırken alınan maaş esas alınıyor.

Burada bir parantez açalım; 20 yaşından sonra İsviçre’ye gelen bireyler için, her eksik ödeme yılından dolayı en az 1/44 kesinti yapılıyor.

Herhangi bir sağlık sorunundan dolayı kendinizi iş yapamaz olarak görüyorsanız, önce bir uzman doktora görünüp iş göremezliğinizin uzun süreli olup olmadığını netleştirin. Doktorunuz malulen emekliliğe başvurmanızı önerirse, başvuru yapılabilir. Bu durumda sigortanın başvurunuzu karara bağlaması altı aydan iki yıla kadar sürebilir.

Sigortadan herhangi bir olumsuz karar geldiğinde, karara 30 gün içerisinde itiraz etme hakkınız bulunuyor. Gelecek olan olumsuz kararlara sürekli olarak itiraz etmekte fayda var.

Aynı şekilde yüksek yüzdeliklerle emekliliğiniz tespit edilmiş, daha sonra da emeklilik yüzdeliğiniz düşürüldüyse, buna itiraz hakkınız bulunuyor. Bazı durumlarda kurum adına çalışan herhangi bir doktor, sizi muayene bile etmeden hakkınızda karar verebiliyor. Bu prosedürün iyi izlenmesi önemli. Kabul edilemez bir durum ortaya çıktığında, haklarınızı hukuki yollardan aramanızda fayda var.

 

Not: İsviçre’de, hukuki konularda danışmanlık hizmetinden faydalanmak isteyenler yukardaki mail adresimden bana ulaşabilirler. Ayrıca Türkiye ile, tanıma/tenfiz davaları, tapu dava işlemleri, tebligat, vekâlet işlemi vs. türünden herhangi bir hukuki süreç içerisine giren ya da Türkiye’de hukuki takip yaptırmak isteyen okuyucularımız da iletişime geçebilirler.

Etiketler
devam etmek için tıklayın

İlgili Makaleler

7 Yorum

  1. İsviçre Zürich te 6 yıldır yaşıyorum.
    %50Çalışıyorum.
    Genel sağlık sorunlarım nedeniyle % 50
    Malülen emekli olmamı öngördüler fakat ben kabul etmiyorum.
    %50 Emeklilik geliri bir anlam da sosyal yatdım mı sayılıyor. B oturumum var.
    Ben sosyal yardım almadan yaşamak isyiyorum.
    Kabul etmelimiyim Maplülen % 50 Emekliliği.?
    Bilgi vermenizi rica ederim nasıl bir yol izlemeliyim.
    Saygılarımla.
    Arzu işik

  2. İsviçrede yaşıyorum %100 de 100 malulen emekliyim gidip Türkiye’de yaşamak istiyorum burdan ilişkimi kesmek istiyorum bana bu konuda yardımcı olursanız sevinirim teşekkürler

  3. Merhaba Derya Hanim,
    Kanton Schwyz de yasiyorum. Ismim Dervis Coskun. 10.07.1973 Türkiye dogumluyum. Almanya vatandasiyim. Isvicre de C kimligim var ve 2006 yilindan beri Isvicrede yasiyorum. 2006 yilindan bu güne kadar da hep %100 calistim.
    12 yildir Ülseratif Kolit hastasiyim. Bu yillar icinde defalarca agir ataklar gecirdim. Kortizon icerikli cok agir ilaclara bagimli haldeyim. Son 7 aydir Simponi ignesi (ayda bir) yapiliyor. Bu Kronik rahatsizligimdan ve kullanmak zorunda oldugum ilaclardan da dolayi ayrica bircok ek rahatsizliklar da yasiyorum. (Bas agrilari, yorgunluk, eklem rahtsizliklari, göz ve görme problemleri, psikolojik problemler, tovalete bagimlilik, ishal, Hemoroid, Fissur, sosyal yasam kisitlanmasi, nefes alma ve uyku problemleri gibi…)
    Eklem iltihabi problemleri icin düzenli Terapi aliyorum.
    Ayrica 10 yildir Kronik Sinüsit hastasiyim bu 10 yil icerisinde 6 defa ameliyat oldum. sürekli burun tümörü ve burun Polipleri olusuyor. 10 yildir düzenli kontrol altindayim. Bir tehlikeli tümör ya da Polip büyümesi olustugunda ameliyat oluyorum ve Sinüsitim sürekli ataklar halinde ilaca bagimli yasiyorum.
    Ücüncü olarak son bir yildir Reflüx teshisi konuldu ve bunun icin de sürekli ilac kullanmam gerekiyor. bu rahatsizliktan dolayi da nefes alma nöbetleri disinda baska agir semptomlar yasiyorum.
    Ayrica yaklasik 1 yildir sadece nefes alma cihazi ve maskesi (CPAP Atemgerät) ile uyuyabiliyorum. Neredeyse tamamen ilaclara bagimli bir yasam sürüyorum. bunlarin tamami ev doktorumda kayit altinda ve ev doktorum bana 10 aydir %80 calisamaz raporu veriyor. 1 Yila yakin zamandir IV Malulen emeklilige basvurdum. Benimle birkac görüsme yapildi fakat halen bir sonuc aciklanmadi.
    Bu konuda bana yardimci olur musunuz? bu rahatsizliklarimdan dolayi malülen emekli olabilir miyim? Bir Avukat tutmali miyim? Normal malulen emeklilik prosedürü nasil isliyor?
    Teskkürler.

    1. Merhaba Derviş bey

      IV prosedürleri yaklaşık 2 yıl sürmekte, şu aşamada avukat tutmanıza gerek yok diye düşünüyorum. Kendiniz ara ara, dosya altı olmaması için, prosedürün ne aşamada olduğunu sorabilirsiniz, Alman vatandaşı olmanızdan kaynaklı, dil sorunu yaşamıyacağınızı tahmin ediyorum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı