Berna Danacı

Çocuklarda zekâ gelişimini destekleyen besinler

Berna Danaci

Berna Danacı

Diyetisyen

[email protected]

 

 

 

Tüm ebeveynlerin düşlediği gibi, çocuğunuzun zekasıyla göz doldurması, geleceğini başarılarla inşa etmesi elbette sizin de en büyük dileğinizdir. Bu yolda ona sadece eğitim, çalışma olanakları sunmanız yeterli değil tabi. Bu konuda ilk yapmanız gereken sağlıklı besinlerle beyin gelişimini desteklemektir.

Çocuklarda beyin gelişimi anne karnındayken başlar ve ergenlik çağına kadar devam eder. Beyin gelişiminin en hızlı olduğu zaman, anne karnından başlayarak ilk 2-3 yıldır. Çocuklar 2 yaşındayken yetişkin ağırlığının % 18’ine, beyinleri ise yetişkin ağırlığının % 80’ine ulaşmış olur.  Hızla gelişen bu organın elbette sağlıklı gıdalarla desteklenmesi gereklidir. İşte sağlıklı, zeki nesiller için ideal besinler…

Öncelikle % 50 – 60 oranında yağ yapısında olan beynin gelişimi için en yararlı yağ asitlerinin omega-3 yağ asitleri olduğu çalışmalarla ortaya konmuştur. Omega-3’ün en bilinen en iyi kaynağı balıktır. Bununla birlikte ceviz, badem, semizotu, keten tohumu gibi besinler de omega-3 içerirler. Çocuk beslenmesinde olmazsa olmaz gıdaların başında bu nedenle balık gelmektedir. Haftada 2 -3 kere mutlaka balık tüketilmelidir. Omaga-3 yağ asitleri bilişsel performansı arttırırken hafızayı da güçlendirir. Örneğin somon, ringa, sardalye gibi balıklar omega-3 içeriği yüksek balıklardır.

EPA ve DHA diye ikiye ayırdığımız omega-3 yağ asitlerinin öğrenme düzeyine en çok etkisi olanı ise DHA’dır. Anne sütünün beyin gelişimini en çok sağlayan besin olması içerdiği çoklu doymamış yağ asitleri, özellikle de DHA ve AA (Araşidonik asit) oranlarıdır. Bu nedenle nörolojik gelişimi olumlu yönde etkileyen en önemli besin anne sütüdür.

Okuma performansı ve aktivite değişikliklerini kontrol eden çinkonun da çocuk beslenmesindeki yeri yadsınamaz. En iyi kaynağı et, balık, tavuk gibi et grubu besinler, yumurta ve tahıllardır. Çinko dışında bir diğer önemli mineral ise iyottur. İyot eksikliği ciddi ve geri dönüşümsüz beyin hasarına sebebiyet vermektedir. İyot yetersiz alındığında, çocuklarda kretenizm, yetişkinlerde ise Guatr görülür. İyot yetersizliği, dünyada önlenebilir zekâ geriliğinin başlıca nedenidir.

Sağlıklı, bağışıklık sistemi güçlü bireyler için demir şarttır. Demir yetersizliği anemisi, çocuklarda dikkat, öğrenme ve okul başarısını olumsuz yönde etkilemektedir. Anemi, yaşamın ilk 2 yılı boyunca zekâ testlerinde performans düşüklüğüne, okul çocuklarında da algılama güçlüğüne neden olmaktadır.

www.haberpodium.ch

Vitaminlerin çocukların mental gelişimine etkisine bakacak olursak; B12 eksikliği olan çocuklarda algı, hafıza testlerinde reaksiyon zamanları daha uzun, okul başarısı daha düşük ve dikkat dağınıklıklarının fazla olduğu Guatemala’daki okul çocuklarında yapılan bir çalışmada bulunmuştur. B12‘nin tek kaynağı hayvansal gıdalardır. Kırmızı et, yumurta ve yoğurtta B12 bulunur. Bu sebeple çocuklara haftada 2 kez kırmızı et tükettirmek çok önemlidir.

Okula gitmeden önce kahvaltı yapılması okul performansını, zihin açıklığını ve sınav başarısını olumlu yönde etkiler. Kahvaltıda özellikle kan şekerini hızlı yükselten besinler yerine yavaş yükselten besinlerin (glisemik indeksi düşük besinlerin) tercih edilmesinin okul başarısını ciddi oranda etkilemektedir. Bu sebeple kahvaltı da peynir, tam tahıllı ekmek, yumurta, mevsim sebzeleri, süt gibi yiyeceklerin verilmesi uygundur. Özellikle yumurta Hafıza için gerekli vitaminleri (A,D, B12, B grubu) içerir. Beynin sinyal iletimini sağlayan tirozin’i barındırır. Vücudun zinde ve uyanık kalması için gerekli enerjiyi sağlar.

Çocuğunuzun salatalarına eklediğiniz kırmızı lahana, uzun süreli hafızayı arttırmak, beyin hasarlarını azaltmak ve ileride görülecek Alzheimer hastalığı riskinin önlenmesi için gerekli polifenolü barındırır. Brokoli ise İçinde bulunan K vitamini sayesinde beyin gücünü arttırır ve bilişsel fonksiyonların gelişimini sağlar. Brokolide yüksek oranda bulunan folik asit gerginlik stres, asabi davranışlar ve ilgisizlik gibi sorunların ortadan kaldırılmasına yardımcı olur.

Temel reisin gücüne güç katan ıspanak ise A, C, E, K vitaminleri ve flavonoidler açısından zengindir. Sindirim sisteminin rahatlatması ve göz sağlığını koruması, mide ve cilt kanserine karşı koruyucu olması en önemli özelliklerindendir. Çocuklarının tadına bayıldığı çilek ise, içerisinde bulunan “fisetin” adı verilen bir flavonol bileşiği sayesinde ilerleyici hafıza ve öğrenme kayıplarını engeller.

Süt ve süt ürünleri de bilgi depolamak ve bilgi göndermek için beyin zarının esnekliğini sağlar. Özellikle tam yağlı yoğurt, beynin aktivitesini artırarak hücre zarı gelişimine destek olur.

İyi bir hafıza için nitelikli ekmek tüketmek de esastır. Esmer ekmek, kepekli pirinç, yulaf, buğday, darı vb. tahıl ve tahıl ürünleri B6, B12 ve folik asit içerirler. Hafızayı güçlü tutar, korur, konsantrasyon ve beyine düzenli kan akışı sağlar.  Protein ve lif bakımından zengin yulaf ezmesi, kalp ve beyin damarları sağlığını korur. Yapılan bir çalışma, yulaf ezmesi yiyen çocukların şekerli tahıllar yiyen çocuklara göre bellekle ilgili akademik görevleri daha iyi yaptığını ortaya koymuştur.

Zerdeçal içinde bulunan kurkumin pigmenti sayesinde beyin gelişimine yardımcı olur. Kurkuminin bir diğer faydası ise Alzheimer’ın plak oluşumunun önüne geçmesidir. Bu nedenle Köri de hafıza üzerinde oldukça etkilidir.

Tüm besin grupları içerisinde olmazsa olmaz diye nitelendirdiğimiz temel gıda ise elbette Su… Susuz kalan beyin kortizol denilen bir hormon salgılar. Bu hormonun fazla salgılanması hafıza gücünün azalmasına neden olur. Kortizol salgılanması adrenalin hormonun da artışını tetikler bunun sonucu olarak beyin fonksiyonlarında bozulmalar olur ve hafıza olumsuz yönde etkilenir. Bu nedenle çocuklarınızın su tüketimini de takip edip, su içme alışkanlığı kazanmasını sağlayın.

Sağlıklı, mutlu, mental gelişimi sağlanmış çocuklar için öncelikle alışveriş sepetimizin içeriğini, sonra da mutfağımızı, hazırlanan sofraları, yani ailece beslenme alışkanlıklarımızı değiştiriyoruz.

Etiketler
devam etmek için tıklayın

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı