Sağlık

BİBERON ÇÜRÜKLERİ

Son yıllarda çocuk ve bebekler üzerinde yapılan bilimsel araştırmalar, okul yaş öncesi çocuklarda en yaygın görülen hastalığın süt dişi çürükleri olduğunu ortaya koymaktadır. Dünyada hemen hemen her ülkede sessiz bir epidemi şeklinde ortaya çıkan bu hastalık şu anda astımdan 5 kat, saman nezlesinden ise 7 kat daha yüksek oranında çocukları etkilemektedir.

Özellikle yeni doğmuş bebeklerin büyük risk altında olduğu araştırmalara göre, sosyo-ekonomik yönden sorunlu göçmen ailelerin çocuklarını birincil derecede tehdit eden diş çürüğün özel formunu tanımlamak için literatürde pek çok deyim kullanılmaktadır.

Ancak genel tanımalama olarak, biberonun yanlış kullanımı neticesinde ortaya çıkan bir patoloji olduğuna atıfta bulunmak için “biberon çürükleri“ başlığı kullanılmaktadır.

1999 yılında National Institut of Health tarafından atanan bir uzman grubu bebek ve küçük yaş çocuklarda görülen bu çürükleri tüm dünya hekimleri tarafından anlaşılabilir kılmak ve standardize etmek için diş hastalığının oluşumunda ve gelişiminde etkili pek çok parametreyi incelenmiş. Bu incelemeden sonra 0-71 ay yaş grubunda çocukların ağız kontrollerinde aşağıdaki bulgulardan en az bir ve/veya fazlası söz konusu ise -biberon çürüğü- sınıflandırmasına dahil edilmesi gerektiği ortaya konmuş.

Buna göre; 0-71 ay arası çocuklarda;

1-    Bir yüzü çürük en az bir süt dişi,

2-    Çürük nedeni ile tedavi görmüş en az bir süt dişi,

3-    Çürük nedeni ile çekilmiş en az bir süt dişi söz konusu ise hasta biberon çürüğü sınıflandırmasındaki kriterlere göre tedavi edilmelidir.

Bununla birlikte, çocuğun beslenme şekli, alışkanlıkları, ebeveynlerin ağız diş sağlıkları da dahil olmak üzere birçok parametre de beraberine incelenmelidir.

Biberon Çürükleri Nedir?

Biberon çürükleri “Streptekok Mutans“ adı verilen bakterilerin sebep olduğu bakteriyel bir enfeksiyondur. Dünyada hemen her ülkede, sosyo-ekonomik ve eğitim açısından piramidin en altında yer alan ailelerin çocuklarını hedef alan bu yıkıcı çürük türünün görülme oranı % 11 ile % 72 arasında değişmektedir.

Biberon çürüklerinin oluşumunda altının çizilmesi gereken en önemli konulardan bir tanesi; streptokok mutansların erken dönemde ağız boşluğuna yuvalanmaları ve çoğalmaları için dil yarığının  bakterilerin gelişimindeki anatomik koruyuculukta bulunmasıdır.

Bebeğin beslenmesinden sorumlu yakın çevresinden ağız boşluğuna geçen bakteri yutkunma sistemi tarafından yok edilme olasılığına karşı dil yarığına yerleşmekte, tüm ağız florasına göre % 30 seviyelerine ulaştığında çok hızlı ilerleyen çürük lezyonlarına neden olmaktadır. Normalde çürüksüz bir ağızda % 0,1 oranlarında kalan bu bakteri türü, çocuk büyüdükten sonra kreş ve okullarda çocuklara arasında ortak kullanılan ürünler nedeni ile de çapraz geçiş olarak yayılabilmektedir.Bakteriyolojik araştırmalara göre streptokök mutansların bebek ağızlarına transferinde annenin tedavi edilmemiş çürükleri rezervuar görevi yapmaktadır.

Dünyadaki en yaygın kronik çocuk hastalıklarından bir tanesi olan biberon çürükleri nedeni ile tedavi gören hastaların ortak özellikleri; likit halindeki şekerli gıdaları uzun süreli ve kısa aralıklarla kullanmaları, uykuya yatırılmaları sırasında biberon veya emziklerinde  çürük yapma riski fazla olan şekerli bir gıdayı tüketme alışkanları olarak ortaya çıkmaktadır. Bebeklere verilen meyve suları, soğuk çay, teskin edici şuruplar, mamalarla değişimli kullanılan özel preparatların içerdiği glukoz, fruktoz ve sükroz bakteriler tarafından hızlıca metabolize edilerek organik asitlere dönüştürülmekte ve bu asitler de yine aynı hızla mine ve dentini eriterek çürüğe neden olmaktadır.

Özellikle üst çene keser ve büyükazı dişlerini etkileyen bu çürük türü, emme sırasında dilin alt çene dişlerini korur pozisyonda yerleşmesi ve alt cenede yer alan tükrük bezleri nedeni ile alt çene kesici dişlerini etkilememektedir. Bunun dışında 24 ay sonrası emzirme durumlarında da bu tür çürüğe eğilim artmaktadır.

Biberon çürüklerinin etkisi sadece ağrı ve enfeksiyon yapmakla  sınırlı kalmamakta, çocuğun genel sağlığını ve ailenin hayat kalitesini tümden aşağı çekecek sonuçlara neden olmaktadır. Yaygın çürüklerin neden olduğu beslenme zorluğunun yarattığı gelişim gerilikleri, sosyal, psikolojik, biyolojik sonuçları yanısıra tedavisinin çocuğun küçük yaşı nedeni kooperasyon problemi çoğu vakada genel anestezi seçeneğine mahkum bırakmakta ve maliyeti çok yüksek tedavi prosedürünü başlatmaktadır.

Kanada’da yapılan bir araştırmada çocukların tedavisinde uygulanan sadece genel anestezi işleminin maliyetinin 3500 dolar olduğu belirtilmektedir. Bu fiyatın içerisine, diş tedavisi ve ulaşım masrafları dahil olmak üzere ekonomik boyutun büyüklüğü gözler önüne serilmektedir. Bu tür çürükler, çocuğun özellikle de  kreş, anaokul ve ilkokul dönemlerinde güven kaybına yol açmakta, sosyalleşmelerine sekte vurmakta, konsantrasyon ve konuşma bozukluğu problemlerini gündeme getirmektedir.

Çocukları biberon çürüğünün yıkıcı etkisinden korumak için bilinmesi gereken şeyler şöyle sıralanabilir;

– Çürüğün bulaşıcı fakat önlenebilir bir hastalık olduğu bilgisinin anne adayına hamilelik döneminde verilmesi ve Çocuğun ağzındaki tüm çürüklerin tedavi edilmesi zorunluluğunun anlatılmasıdır.

– Anne adayı bebeğinin beslenmesi, dişleri çıkmadan dilinin temizlenmesi, dişler çıktıktan sonra derhal fırçalama alışkanlığının kazandırılması için anne ve babalar bilgilendirilmelidirler.

–  Anne-babalar bebeklerini en geç 6 aylık olduğunda dishekimi ile tanıştırmalıdırlar.

– Bebekler beslenme dışında hiçbir şekilde oyalanmak için bir yiyecek maddesi ile avutulmamalıdır ve geleneksel alışkanlıklar (emziğin bala, reçele batırılması, yatağa biberonla koyulması) terk edilmelidir.

 

 

Doc. Dr. Gamze Hacıpaşaoğlu

Çocuk Diş Hekimi

[email protected]

 

 

 

 

 

 

Etiketler
devam etmek için tıklayın

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı