İSVİÇRE’DE REFERANDUM VE HALK İNİSİYATİFİ

Referendum, www.haberpodium.ch

REFERANDUM NEDİR?

Referandum, Federal Parlamento’nun çıkardığı bir yasaya karşı çıkıldığında gündeme gelir.

Yasa, resmi gazetede yayınlandıktan sonra 100 gün içerisinde, İsviçre genelinde, oy hakkına sahip kişilerden (İsviçre vatandaşı ve 18 yaş üzeri) toplanmış geçerli 50 bin imza ile bu yasa değişikliği halk oylamasına sunulur.

www.haberpodium.chYapılan oylamada, İsviçre genelinde %50‘nin üzerinde “Hayır“ oyu çıkarsa yasa değişikliği engellenmiş olur.

İsviçre’de, Federal Parlamento`da kabul edilen bütün Anayasa değişiklikleri halk oylamasına sunulmak zorundadır. Ancak aynı zorunluluk Parlamento`nun yasa ve benzeri kararları için söz konusu değildir.

Eğer Parlamento kararına karşı geçerli bir “Referandum” yoksa, karar yürürlüğe girer.

HALK iNiSiYATiFi NEDiR?

Yeni bir yasa çıkarmak veya bir yasanın herhangi bir maddesini değiştirmek istiyorsanız, 18 ay içerisinde İsviçre genelinde oy hakkına sahip kişilerden (İsviçre vatandaşı ve 18 yaş üzeri) geçerli 100 bin imzanın toplanması gerekir.

Halk inisiyatifi oylamasından çıkacak olan herhangi bir kararın sadece seçmenler tarafından değil, aynı zamanda kantonların çoğunluğu tarafından da kabul edilmesi gerekir.

www.haberpodium.ch

Seçmen çoğunluğu için oylamada ülke çapında kullanılan toplam oy miktarı dikkate alınırken, her kantonda kullanılan oyların hangi yönde çoğunluk sağladığına bakılır.

İsviçre Federal Devleti 20 tam ve altı yarım kantondan oluşur. Tam kantonların kararları bir, yarım kantonların kararları da yarım puan olarak hesaplanır. Sonuçta, Kanton çoğunluğu için ortaya çıkan toplam 23 puanın hangi tarafta ağırlık kazandığına bakılır.

Eğer bir Halk inisiyatifi oylamadan sonra kabul edildiyse, bu yeni yasa maddesi Anayasa’ya geçer. Alınan kararın kimi zaman kanun maddesinin ilgili olduğu yasaya da geçmesi gerekebilir.

Örneğin ömür boyu hapsi öngören bir kanun maddesi halk oylamasında kabul edildikten sonra, İsviçre Anayasası’na geçmesinin yanında, ceza yasasına da daha detaylı geçmiştir.

Halk oylaması; gerek inisiyatif, gerekse de refendum için yapılan oylamalar ile Anayasa değişikliği gibi zorunlu yapılan oylamalara verilen genel bir isimlendirmedir.

İsviçre’de, Mart (bazen Şubat), Haziran, Eylül ve Kasım aylarında olmak üzere senede dört kez halk oylaması yapılır. Bu oylamalarda Federal, Kanton ve Belediye alanlarındaki referandum ve halk inisiyatifleri oylamaya sunulur. Halkın düşüncesini belirtiği bu halk oylamalarından dolayı sisteme “Doğrudan Demokrasi” denilmektedir.

Kantonlar ve Belediyeler

Referandumlar ve Halk inisiyatifleri, ulusal alanın yanında kanton ve belediyeler alanında da aynı kriterlere bağlı olarak yapılabilmektedir.

Kanton ve belediyelerin nüfusuna göre toplanması gereken imza sayısında ve imzanın toplanacağı sürelerde değişiklikler görülür.

Örneğin Bern Kantonu’da, Referandum için üç ay içersinde 10 bin, Halk inisiyatifi için 6 ay içersinde 15 bin geçerli imzanın toplanması gerekmektedir.

Kanton Anayasası’nın tümden revize edilebilmesi için istisnai olarak 30 bin imza gerekmektedir.

Bern şehrinde ise; Referandum için 60 gün içersinde 1500, Halk inisiyatifi için 6 ay içersinde 5 bin geçerli imzanın toplanması gerekmektedir.

23 EYLÜL HALK OYLAMALARI

www.haberpodium.ch

İsviçre genelinde 23 Eylül’e kadar, “Bisiklet ve Yaya Yolları Federal Kararnamesi“, “ Sağlıklı, Doğal ve Adil Üretilmiş Gıdalar“ ve“Gıda Egemenliği için. Tarım Hepimizi Etkiliyor“isimli üç konu halkın oyuna sunulacak.

Bu oylamalara dair detaylar şöyle;

 Bisiklet ve Yaya Yolları Federal Kararnamesi (Bisiklet İnisiyatifi)

www.haberpodium.ch

Federal Hükümet, bisiklet yollarını yaya yoları ile aynı kategoriye alıp, bu alanda yeni düzenlemeler yapmak istiyor. Düzenlemenin kabul edilmesi durumunda, 40 yıllık anayasa maddesine yeni eklemeler yapılacak. Böylece bisiklet yollarının düzenlenmesi ve çoğaltılması fikri yaşama geçirilebilecek.

Federal Hükümet destek kapsamında; kantonları ve çalışma içerisinde yer alan aktörleri destekleyeceğini ifade ediyor. Konu ile ilgili gerekli koordinasyonu sağlayabileceğini ifade eden Federal Hükümet, bisiklet yolu ağları hakkında gerekli olan tüm bilgileri verebileceğini de vurguluyor.

 Sağlıklı, Doğal ve Adil Üretilmiş Gıdalar

www.haberpodium.ch

Bu inisiyatif Yeşiller Partisi’nin öncülüğünde gündeme geldi. İnisiyatif ile, doğal ve hayvan dostu bir tarım için Federal Hükümet’ten gıda teşviki isteniyor. Bu destek aynı şekilde ithalat için de talep ediliyor. Amaç, nakliye ve depolamanın çevreye zararının ve gıda atıklarının azaltılması.

İnisiyatif karşıtları, inisiyatif metninin tarımsal ithalatta çok yüksek kriterler talep ettiğini, bunun da Dünya Ticaret Örgütü (WTO)`nün kurallarının ihlali anlamına geldiğini dillendiriyorlar. Tüketiciyi koruma örgütleri ise, inisiyatifin kabulü durumunda gıda fiyatlarının yükseleceğini ifade ediyorlar.

Yeşiller Partisi Milletvekili Sibel Arslan daha önce Federal Parlamento gündemine gelen konu ile ilgili şu ifadeleri kullanmıştı: “Gıda maddeleri politikamızın gerçek bir ekonomi özgürlüğüyle idare edilmesini mi istiyoruz, yoksa ekonomiye kendi içinde serbest piyasanın işletilebileceği bir yön mü vermek istiyoruz? Büyük çaplı, adil olmayan ve sağlıksız hayvan yetiştiriciliğinden üretilen etin, klorlu tavukların ve düşük ücretlerle toplatılan sebzelerin ithali kimin çıkarına? Kaynak sularının kullanılan tarım ilaçlarıyla zehirlenmesi kimin yararına? Tabii ki ne tüketicilerin ne doğanın ne de toplumun yararına. Çok açıktır ki, gıda maddeleri ticaretinin küresel rekabetine müdahale etmeden etkili ve sağlıklı bir gıda politikası yaratmaya teşebbüs edilemez.”

Federal Hükümet bu inisiyatifin kabul edilmemesi yönünde görüş bildiriyor.

Gıda Egemenliği için. Tarım Hepimizi Etkiliyor

www.haberpodium.ch

Bu inisiyatifi İsviçre Çiftçiler Birliği gündeme getirdi. İnisiyatif, günümüz tarım politikaları ile teşvik, etkili arazilerin korunması, ihracat desteklerinin yasaklanması gibi talepler içeriyor.

Çiftçiler Birliği’nin bu inisiyatifi, Federal tarım politikalarına aykırı talepler de yer alıyor; Tarım alanında çalışanların sayısını devlet desteği ile arttırmak, İsviçre gıda standartlarına uygun olmayan gıdalarda, uluslararası ticaret yasaları ihlal edilse bile, ticari vergilerin alınması ya da tamamen yasaklanması gibi talepler örnek olarak verilebilir.

Federal Hükümet bu inisiyatifin kabul edilmemesi yönünde görüş bildiriyor.