İSVİÇRE’DE REFERANDUM VE HALK İNİSİYATİFİ

Referendum, www.haberpodium.ch

REFERANDUM NEDİR?

Referandum, Federal Parlamento’nun çıkardığı bir yasaya karşı çıkıldığında gündeme gelir.

Yasa, resmi gazetede yayınlandıktan sonra 100 gün içerisinde, İsviçre genelinde, oy hakkına sahip kişilerden (İsviçre vatandaşı ve 18 yaş üzeri) toplanmış geçerli 50 bin imza ile bu yasa değişikliği halk oylamasına sunulur.

www.haberpodium.chYapılan oylamada, İsviçre genelinde %50‘nin üzerinde “Hayır“ oyu çıkarsa yasa değişikliği engellenmiş olur.

İsviçre’de, Federal Parlamento`da kabul edilen bütün Anayasa değişiklikleri halk oylamasına sunulmak zorundadır. Ancak aynı zorunluluk Parlamento`nun yasa ve benzeri kararları için söz konusu değildir.

Eğer Parlamento kararına karşı geçerli bir “Referandum” yoksa, karar yürürlüğe girer.

HALK iNiSiYATiFi NEDiR?

Yeni bir yasa çıkarmak veya bir yasanın herhangi bir maddesini değiştirmek istiyorsanız, 18 ay içerisinde İsviçre genelinde oy hakkına sahip kişilerden (İsviçre vatandaşı ve 18 yaş üzeri) geçerli 100 bin imzanın toplanması gerekir.

Halk inisiyatifi oylamasından çıkacak olan herhangi bir kararın sadece seçmenler tarafından değil, aynı zamanda kantonların çoğunluğu tarafından da kabul edilmesi gerekir.

www.haberpodium.ch

Seçmen çoğunluğu için oylamada ülke çapında kullanılan toplam oy miktarı dikkate alınırken, her kantonda kullanılan oyların hangi yönde çoğunluk sağladığına bakılır.

İsviçre Federal Devleti 20 tam ve altı yarım kantondan oluşur. Tam kantonların kararları bir, yarım kantonların kararları da yarım puan olarak hesaplanır. Sonuçta, Kanton çoğunluğu için ortaya çıkan toplam 23 puanın hangi tarafta ağırlık kazandığına bakılır.

Eğer bir Halk inisiyatifi oylamadan sonra kabul edildiyse, bu yeni yasa maddesi Anayasa’ya geçer. Alınan kararın kimi zaman kanun maddesinin ilgili olduğu yasaya da geçmesi gerekebilir.

Örneğin ömür boyu hapsi öngören bir kanun maddesi halk oylamasında kabul edildikten sonra, İsviçre Anayasası’na geçmesinin yanında, ceza yasasına da daha detaylı geçmiştir.

Halk oylaması; gerek inisiyatif, gerekse de refendum için yapılan oylamalar ile Anayasa değişikliği gibi zorunlu yapılan oylamalara verilen genel bir isimlendirmedir.

İsviçre’de, Mart (bazen Şubat), Haziran, Eylül ve Kasım aylarında olmak üzere senede dört kez halk oylaması yapılır. Bu oylamalarda Federal, Kanton ve Belediye alanlarındaki referandum ve halk inisiyatifleri oylamaya sunulur. Halkın düşüncesini belirtiği bu halk oylamalarından dolayı sisteme “Doğrudan Demokrasi” denilmektedir.

Kantonlar ve Belediyeler

Referandumlar ve Halk inisiyatifleri, ulusal alanın yanında kanton ve belediyeler alanında da aynı kriterlere bağlı olarak yapılabilmektedir.

Kanton ve belediyelerin nüfusuna göre toplanması gereken imza sayısında ve imzanın toplanacağı sürelerde değişiklikler görülür.

Örneğin Bern Kantonu’da, Referandum için üç ay içersinde 10 bin, Halk inisiyatifi için 6 ay içersinde 15 bin geçerli imzanın toplanması gerekmektedir.

Kanton Anayasası’nın tümden revize edilebilmesi için istisnai olarak 30 bin imza gerekmektedir.

Bern şehrinde ise; Referandum için 60 gün içersinde 1500, Halk inisiyatifi için 6 ay içersinde 5 bin geçerli imzanın toplanması gerekmektedir.

25 KASIM HALK OYLAMALARI

www.haberpodium.ch

25 Kasım’da, “Sosyal Sigortalar Federal Yasası’nın Değişimi Referandumu“, “Yabancı Yasa Yerine İsviçre Hakimi İnisiyatifi“ ve “Çiftlik Hayvanlarının Onuru İnisiyatifi“ isimli üç oylama yapılacak.

Bu oylamalara dair detaylar şöyle;

Yabancı Yasa Yerine İsviçre Hakimi İnisiyatifi  

(Schweizer Recht statt fremde Richter- Selbstbestimmungsinitiative)

www.haberpodium.ch

Bu inisiyatif SVP tarafından gündeme getirilmişti. SVP’nin daha önce sunduğu Uygulama İnisiyatifi (Durchsetzungsinitiative) ve Toplu Göç İnisiyatifi (Masseneinwanderungsinitiative)‘nin halk tarafından kabul edilmesinden sonra Avrupa Birliği üyesi ülkeler ile hukuki sorunlar doğmuş, bu sorunlar ülkeler arasında sıkıntılara yol açmıştı. İsviçre, uluslararası anlaşmalardan doğan yaptırımlardan dolayı, halk oyuna sunulan ve kabul edilen referandumları kısmı olarak uygulayamamıştı. Buna tepki gösteren SVP bir adım öteye giderek, İsviçre hukukunun diğer ülkelerden üstün olduğunu ve İsviçrelileri bağlamaması gerektiğini belirtip yeni bir imza kampanyası başlatmıştı.

SVP, bu inisiyatif ile Anayasa’nın 5’inci ve 190’ıncı maddelerine eklemeler yapılmasını, Anayasa’ya ise 56a no’lu yeni bir madde eklemesini istiyor.

Anayasa’ya eklenmesi istenen 56a maddesi özetle şunları içeriyor;

– Uluslararası anlaşmalarda İsviçre Anayasası’na genel bir öncelik tanınacak. Ancak işkence ve kölelik yasağı gibi ağır hakların önceliği devam edecek.

– Mahkemeler ve idari makamlar, İsviçre Anayasası’na ters düşen uluslararası anlaşma maddelerini uygulayamayacaklar.

– Uygulamalarda herhangi bir çelişki oluştuğunda, yetkililer uluslararası anlaşmaların değişimi için çaba gösterecek ya da en kötü durumda ikili anlaşmayı iptal edecekler.

– Ara bir madde ile, uluslararası boyutta devam eden anlaşmaların bu kapsam içine alınması sağlanacak.

İnisiyatifin kabulü durumunda, İsviçre tüm uluslararası anlaşmalarını gözden geçirmek zorunda kalacak. Bu durumda yeni müzakereler veya anlaşmaların iptali gündeme gelecek.

Federal Hükümet’in tavrı

Federal Hükümet bu inisiyatifin kabul edilmemesinden yana görüş bildiriyor. Hükümet’e göre inisiyatifin kabulü durumunda, İsviçre uluslararası boyutta diğer ülkelerle karşı karşıya gelecek. Sonuçta da hem ülkenin ekonomik durumu güçsüzleşecek hem de ülke prestij kaybına uğrayacak.

Ayrıca, önceden yapılan anlaşmaları iptal etmek için diğer ülkelerin de buna razı olmaları gerekecek. Bu ise İsviçre için güven ve istikrar kaybına sebep olacak.

Ulusal Parlamento ve Senato da Hükümet’in bu kararını benimsiyor. Ulusal Parlamento, konu ile ilgili yapılan oylamada bu inisiyatife 68’e karşı 129 oyla Hayır derken, Senato da 6’ya karşı 38 oy ile bu inisiyatifi reddetti.

 

Sosyal Sigortalar Federal Yasanın Değişimi Referandumu

(Gesetzliche Grundlage für die Überwachung von Versicherten)

www.haberpodium.ch

Bu yasa ile ilgili düzenleme Federal Hükümet tarafından yapılmış ve Federal Parlamento’ya sunulmuştu.

Parlamento, 16 Mart 2018 tarihinde sigortalıların gözetlenmeleri adına yeni bir yasal düzenleme yapmış, herhangi bir şüphe sonrasında, yasal çerçeve dahilinde yapılacak olan gözetlemeleri legalleştirmişti.

Bir süre sonra da, bu yasanın herkesi potansiyel şüpheli durumuna düşüreceğinden hareketle karşıt bir imza kampanyası başlatılmış, konuyu halkın oyuna sunmak için imzalar toplanmıştı.

Düzenlemenin kabul edilmesi durumunda; malulen emekliler, işsizlik ve sağlık yardımı alanlar, belediyelerden ek yardım alanlar, annelik yardımı alanlar ve yaşlılık sigortası alanlar takip edilecek.

Federal Hükümet’in tavrı

Federal Hükümet, Parlamento ve Senato “Sosyal Sigortalar Federal Yasanın Değişimi” ile ilgili düzenlemeye Evet oyu kullanılmasını öneriyor.

 

Çiftlik Hayvanlarının Onuru İnisiyatifi

(Für die Wurde der landwirtschaftlichen Nutztiere – Horn Kuh İnitiative)

www.haberpodium.ch

28 Eylül 2014 başlangıç tarihli bu halk inisiyatifi, 23 Mart 2016 tarihinde sunulan 120 bin imza ile gündeme gelmişti.

Bu inisiyatif ile boynuzlu hayvanlar için sunulacak olan finansal desteğin, Anayasa’ya dahil edilmesi isteniyor. Bahsi geçen hayvanlar ise; inek, boğa ve keçiler.

Çiftçiler boynuzlu hayvanların diğer hayvanlara zarar verdiğini dile getirip, bu hayvanların boynuzlarının söktürülmesinin kendileri için önemli bir maddi yük olduğunu ifade ediyorlar.

İnisiyatifçiler, çiftçilerin bu maddi yükünü hafifletmek adına çiftçilere destek veriyorlar.

Federal Hükümet’in tavrı

Federal Hükümet bu riski çiftçi ve hayvancıların taşımaları gerektiğini, bu nedenle Anayasa’ya bu konuyla ilgili bir ek madde yapmaya gerek görmediğini belirtiyor.

Federal Hükmet, Parlamento ve Senato bu halk inisiyatifinin kabul edilmemesinden yana görüş bildiriyorlar.