İSVİÇRE’DE REFERANDUM VE HALK İNİSİYATİFİ

Referendum, www.haberpodium.ch

REFERANDUM NEDİR?

Referandum, Federal Parlamento’nun çıkardığı bir yasaya karşı çıkıldığında gündeme gelir.

Yasa, resmi gazetede yayınlandıktan sonra 100 gün içerisinde, İsviçre genelinde, oy hakkına sahip kişilerden (İsviçre vatandaşı ve 18 yaş üzeri) toplanmış geçerli 50 bin imza ile bu yasa değişikliği halk oylamasına sunulur.

www.haberpodium.chYapılan oylamada, İsviçre genelinde %50‘nin üzerinde “Hayır“ oyu çıkarsa yasa değişikliği engellenmiş olur.

İsviçre’de, Federal Parlamento`da kabul edilen bütün Anayasa değişiklikleri halk oylamasına sunulmak zorundadır. Ancak aynı zorunluluk Parlamento`nun yasa ve benzeri kararları için söz konusu değildir.

Eğer Parlamento kararına karşı geçerli bir “Referandum” yoksa, karar yürürlüğe girer.

HALK iNiSiYATiFi NEDiR?

Yeni bir yasa çıkarmak veya bir yasanın herhangi bir maddesini değiştirmek istiyorsanız, 18 ay içerisinde İsviçre genelinde oy hakkına sahip kişilerden (İsviçre vatandaşı ve 18 yaş üzeri) geçerli 100 bin imzanın toplanması gerekir.

Halk inisiyatifi oylamasından çıkacak olan herhangi bir kararın sadece seçmenler tarafından değil, aynı zamanda kantonların çoğunluğu tarafından da kabul edilmesi gerekir.

www.haberpodium.ch

Seçmen çoğunluğu için oylamada ülke çapında kullanılan toplam oy miktarı dikkate alınırken, her kantonda kullanılan oyların hangi yönde çoğunluk sağladığına bakılır.

İsviçre Federal Devleti 20 tam ve altı yarım kantondan oluşur. Tam kantonların kararları bir, yarım kantonların kararları da yarım puan olarak hesaplanır. Sonuçta, Kanton çoğunluğu için ortaya çıkan toplam 23 puanın hangi tarafta ağırlık kazandığına bakılır.

Eğer bir Halk inisiyatifi oylamadan sonra kabul edildiyse, bu yeni yasa maddesi Anayasa’ya geçer. Alınan kararın kimi zaman kanun maddesinin ilgili olduğu yasaya da geçmesi gerekebilir.

Örneğin ömür boyu hapsi öngören bir kanun maddesi halk oylamasında kabul edildikten sonra, İsviçre Anayasası’na geçmesinin yanında, ceza yasasına da daha detaylı geçmiştir.

Halk oylaması; gerek inisiyatif, gerekse de refendum için yapılan oylamalar ile Anayasa değişikliği gibi zorunlu yapılan oylamalara verilen genel bir isimlendirmedir.

İsviçre’de, Mart (bazen Şubat), Haziran, Eylül ve Kasım aylarında olmak üzere senede dört kez halk oylaması yapılır. Bu oylamalarda Federal, Kanton ve Belediye alanlarındaki referandum ve halk inisiyatifleri oylamaya sunulur. Halkın düşüncesini belirtiği bu halk oylamalarından dolayı sisteme “Doğrudan Demokrasi” denilmektedir.

Kantonlar ve Belediyeler

Referandumlar ve Halk inisiyatifleri, ulusal alanın yanında kanton ve belediyeler alanında da aynı kriterlere bağlı olarak yapılabilmektedir.

Kanton ve belediyelerin nüfusuna göre toplanması gereken imza sayısında ve imzanın toplanacağı sürelerde değişiklikler görülür.

Örneğin Bern Kantonu’da, Referandum için üç ay içersinde 10 bin, Halk inisiyatifi için 6 ay içersinde 15 bin geçerli imzanın toplanması gerekmektedir.

Kanton Anayasası’nın tümden revize edilebilmesi için istisnai olarak 30 bin imza gerekmektedir.

Bern şehrinde ise; Referandum için 60 gün içersinde 1500, Halk inisiyatifi için 6 ay içersinde 5 bin geçerli imzanın toplanması gerekmektedir.

19 Mayıs Referandumları

isvicre'de Referendum, isvicre'de halk oylamasi, www.haberpodium.ch

Federal düzeyde 19 Mayıs’a kadar iki konu halkın oylamasına sunulacak. Bunlar, AB Silah Yönergesi (Schengen’in Revize Edilmesi) ve Vergi Reformu- AHV-Fonu şeklinde. Oylamalara dair detaylar şöyle;

AB Silah Yönergesi (Schengen’in Revize Edilmesi)

isvicre gündemi, isvicre haberleri, www.haberpodium.ch

Avrupa Birliği, Paris ve Brüksel’deki saldırılardan sonra, kamu güvenliğe yönelik tehditleri göz önünde bulundurarak 2017 yılında silah kullanımı ile ilgili kanunlarını güncellemişti.

Schengen/Dublin üyesi olan İsviçre de Avrupa kanundaki bu değişiklikleri kabul etmeyi planlıyor.

İsviçre silah kanunlarına, AB kanunları gibi, silahların kötüye kullanımıyla ilgili yeni önlemler getirilmek isteniyor. Bu önlemlerle öncelikle şunlar hedefleniyor;

–        Silahların köken takiplerinin yapılması,

–        Karaborsaya karşı etkin mücadele edilmesi,

–        AB direktiflerince reddedilmiş bir silah başvurusu gibi, Schengen ülkeleri arasında gelişmiş bilgi alışverişi sağlanması.

Oylama Sorusu

2017/853 (AB) direktifinin AB Silah Direktifi ’ne (Schengen müktesebatının daha da geliştirilmesi) değiştirilmesiyle ilgili İsviçre ve AB arasındaki bilgi alışverişinin onaylanması ve uygulanmasına ilişkin 28 Eylül 2018 tarihli Federal Kararnameyi kabul ediyor musunuz?

Kim, ne diyor?

Destekleyenler

Federal Hükümet’in ve Parlamento’nun tavsiyeleri “Evet“ yönünde.

Bu kısmı revizyon silahların kötüye kullanımının engellenmesine dair belirli gelişmeler sağlıyor ve sadece belli bir grup silah kullanıcısına yönelik bazı idari değişiklikler getiriyor. İsviçre geleneklerine yönelik bir tehdit içermiyor. Aynı zamanda Schengen/Dublin ülkeleriyle iş birliğini de güvence altına alıyor.

Federal Hükümet ve Meclis, yeni yasanın sadece nüfusu koruyup silahların kötüye kullanımını engellemeyeceğini, aynı zamanda atış sporları gibi İsviçre‘nin gelenek ve göreneklerinin de gözetileceğine dair garanti veriyor.

Karşıtlar

Referandum Komitesi’nin tavsiyesi ise “Hayır“ yönünde. Referandum komitesine göre AB Silah Direktifi’nin kabulü İsviçre Anayasası’nı ihlal ediyor. Aynı zamanda, silah sahibi olma hakkını da ortadan kaldırıyor. Bu durumda geleneksel atış sporları da mezara gidecek. Teröre ve suça karşı savaşa dair yenilikler yapmanın bir yararı da bulunmuyor.

Bu konuda aktif bir şekilde çalışan, silah lobisi uzantılı “Interessengemeinschaft Schiessen Schweiz”, AB kanunun kabulüne karşı çıkıyor. Bunun korkak bir hamle olduğu ve yeni kuralların teröre ve suça karşı savaşırken yararlı olmayacağı görüşünü savunan Interessengemeinschaft Schiessen Schweiz, buna ek olarak, talep edilen değişikliklerin Federal Anayasa‘ya ve halkın arzusuna aykırı olduğunu, İsviçre kültürünün derinlerine kök salmış atış sporlarının devamının tehdit edildiğini savunuyor.

Yasanın kabul edilmemesi durumunda, diğer üye ülkeler ve Avrupa Komisyonu aksi yönde karar vermediği takdirde, İsviçre Schengen/Dublin birliğinden çıkabilir.

Vergi Reformu ve AHV-Fonu (STAF)

isvicre Verdi sistemi, isvicre halk oylamasi, isvicre referandum, www.haberpodium.ch

Federal Hükümet ve Parlamento İsviçre refahının iki temel sütununu korumak istiyor; rekabete dayalı vergi sistemi ile makul AHV-emekli maaşı. Bu iki hedefi gerçekleştirmek için ise şu kanun tasarısı geliştirildi;

Uluslararası alana uyum sağlayabilmek adına, bir kurumsal vergi reformu ve emeklilik maaşından yararlanmadaki artışı karşılayabilmek için AHV’ın finansal olarak güçlendirilmesi.

Federal Hükümet tasarının amaçlarını şöyle sıralıyor;

  • Ağırlıklı olarak yurt dışında faaliyet gösteren şirketlere yönelik vergi ayrıcalıklarının kaldırılması,
  • Her şirket için sabit vergilendirme kuralları getirilmesi,
  • Araştırma ve geliştirme girişimlerine yönelik vergi teşvikleri,
  • Kantonlara, bu hedefleri topluluklarının ihtiyaç ve özelliklerini göz önünde bulundurarak gerçekleştirmeleri için ek bütçeler verilmesi.

Tahmini sayılar, federal ve kantonal düzeylerde yaklaşık olarak 2 milyar franklık vergi zararı olacağı yönünde. Buna paralel olarak AHV ise, yıllık 2 Milyar franklık bir ek ilaveyle güçlendiriliyor.  Bu bütçenin 800 milyonu Federal Hükümet tarafından karşılanacakken, geriye kalan meblağ şirketlerden ve sigortalılardan temin edilecek.

Referandum bu tasarının aleyhine yönelik olarak düzenlendi. Referandum sözcülerine göre bu birleştirilmiş tasarı, büyük şirketlere halkın sırtından daha çok vergi avantajı sağlıyor. Ayrıca tasarı, ihtiyaç duyulan emeklilik tedbirlerine yönelik bir reform da garantilemiyor.

Oylama Sorusu

Vergi Reformu ve AHV-fonu (STAFF) üzerine yapılmış, 28 Eylül 2018 tarihli Federal Yasa’yı kabul ediyor musunuz?

Kim, ne diyor?

Destekleyenler

Federal Hükümet ve Parlamento’nun tavsiyeleri “Evet“ yönünde.

Federal Hükümet ve Parlamento’ya göre, söz konusu tasarı nüfusun tamamına yarar sağlayacak dengeli bir çözüm sunarken, tüm şirketler için aynı düzenlemeye sahip rekabetçi ve uluslararası normlara uygun bir vergilendirme sistemi de getiriyor. Böylelikle iş yerlerini ve vergi gelirlerini garanti altına alıyor. Ayrıca AHV’ın güçlendirilmesini de sağlıyor.

Karşıtlar

Şirketlere vergi indirimi Federal ve Senato meclislerinde son halini aldığında, Genç Yeşiller konuyu referanduma götüreceklerini açıkladılar.  Yeşiller Partisi buna destek verirken, gerekli olan geçerli 50 bin imza üç ay içerisinde toplandı. Referandumun ana mesajı; “Şirketlere vergi indirimi sayesinde AHV’a kaynak aktarmak vergi indirimini daha az zararlı kılmamakta.“ şeklinde.

Düzenleme karşıtlarına göre, büyük şirketler için getirilen yeni vergi ayrıcalıkları kabul edilemez. Nüfus pahasına yapılacak olan bu düzenlemeler, eğitim, kreş, bakım gibi konularda kayıplara yol açacak. Vergileri AHV ile ilişkilendirmek yapısal emeklilik reformlarını engelleyecek. Şirketlere yapılan vergi indirimleri, devlet kasalarında açığa sebep olacak. Bu, açığı kapatabilmek için halka yapılacak hizmetlerin kısıtlanması anlamına geliyor.

Konuyu geçen ayki sayımızdaYeşiller Partisi Bern Kanton Milletvekili
Haşim Sancar köşesinde ele almış, düzenlemenin arka planını detaylı bir şekilde işlemişti. Konu bütünlüğü açısından yazının bir kısmını okuyucularımıza tekrar aktarıyoruz:

Şirketlere Vergi İndirimi ve Emeklilik Sigortası’na (AHV) Kaynak

İsviçre’nin, uluslararası şirketlere vergi indirimi ile bir nevi vergi cenneti oluşturması, Avrupa Birliği (EU) ve Ekonomik Kalkınma ve İş Birliği Örgütü (OECD) tarafından kara listeye alınma tehdidini gündeme getirdi. Bu sebeple Federal Hükümet, var olan vergi avantajlarını kaldırarak yeni vergi indirimlerine gitmek için, 2017’de bir vergi reformunu (Unternehmer Steuerreform III: USR III) halk oylamasına sunmuştu. Ancak, konunun halk oylamasında reddedilmesinden sonra, Federal Hükümet yeni bir vergi indirimi paketini hazırladı.

Kısa adı STAF olan Steuerreform und die AHV-Finanzierung isimli yeni paket, Parlamento’daki büyük partiler (FDP, SP, SVP) tarafından önceden anlaşılarak ve hem fikirlilik çerçevesinde ambalajlandı.

Eylül 2018’de son halini alan bu vergi reformu, Federal Meclis ile Senato Meclisi’nde paklandıktan sonra, Federal Parlamento’dan çoğunluğunun kararı ile geçmişti.

Vergi reformu STAF paketinde neler var?

  • Söz konusu STAF paketinde, uluslararası şirketleri İsviçre’de tutmak için, eski vergi indirimlerini kaldırılırken, yeni ve yasalara uygun vergi indirimleri ile şirket ve holdinglere vergi indiriminde kolaylıklar gösteriliyor.
  • Araştırma ve geliştirmelere yapılan harcamaların üstünde bir vergi indirimi ön görülüyor.
  • Patentlerden alınan kârların da vergiden muaf tutulması söz konusu. Buna karşı, kâr payında ve hissedarların vergileri biraz yükseliyor (karşı çıkanları susturmak için).
  • Şirketlere vergi indirimi Federal Hükümet’in kasasında 700 milyon, kantonların kasalarında ise 1,7 milyar franklık bir eksilmeye yol açıyor.

Şirketlere vergi, emeklilik sigortasına yapılacak ödemelerle şirinleştiriliyor

Emeklilik Sigortası (AHV), demografik gelişmelerden dolayı, önümüzdeki süreçte açık verme tehlikesi ile karşı karşıya. Özellikle 60’lı yılların “Babyboom”ları emeklilik yaşına girecekleri için, AHV finansman konusunda zorlanacaklar. Şirketlere vergi indirimini tatlı göstermek için, solun ağzına bir parmak bal çalmak gerekiyordu. Yasa tasarısının mimarlarından SP, yasa değişikliğine Parlamento’da destek verdi.

AHV’a yapılacak ödemeler

AHV’a yapılacak ödeme şöyle; şirketlere yapılan vergi indirimi miktarı olan 2 milyar franklık bir meblağ Emeklilik Sigortası’na aktarılacak. Bunun 1,2 milyar franklık bir kısmı çalışan ve işverenlerden eşit şekilde, toplamda %0,3 oranında (%0,15 işçi, %0,15 işveren) kesilecek. Geri kalan 800 milyon frankı ise Federal Hükümet kendi kasasından direk aktaracak.